Is mijn leven voltooid?

Is mijn leven voltoid?

Is mijn leven voltooid en is euthanasie een oplossing?

Is euthanasie een oplossing? Ben Berger, een lieve en wijze Jezuït op hoge leeftijd schreef dit artikel enkele jaren terug. Er was toen veel te doen over nieuwe wetgeving. Nog steeds gaat het gesprek over euthanasie door. Passen huisartsen op hun tellen. Lijden er mensen aan een bestaan dat nauwelijks leven genoemd mag worden. Een persoonlijk verhaal ter overweging in je dagelijkse meditatie.

Ik ben er klaar voor.

Francoise, een bewoonster van Huize Kohlmann,  was klaar voor de dood. Ze was lid van een seculiere instituut, had als religieuze  op veel plaatsen in de wereld gewerkt. Zelfs in het  vroegere huize Kohlmann. Ze voelde dat haar tijd gekomen was. Ze lag in bed en vroeg om de ziekenzalving en de communie. En zo gebeurde. Daarna sloot ze haar ogen, vouwde haar handen en glimlachte. En bleef glimlachen. Ze was er klaar voor. Een paar dagen later overleed zij.

Waarom ik dit verhaal vertel? Er is nogal wat te doen over een nieuw wetsontwerp waarbij mensen zelf kunnen bepalen wanneer zij willen sterven. De reden wordt genoemd: Het leven is voltooid.

Nu denk ik, het leven is pas voltooid bij de dood. Niet eerder. Je kunt er wel klaar voor zijn, zoals Francoise. Haar leven was niet voltooid. Haar leven werd voltooid. Daar ben ik van overtuigd. Ons leven is nooit af. Hoe oud ik ook wordt, wat me ook overkomt, ik heb het gevoel dat ik nog steeds innerlijk kan groeien en dat dat van mij gevraagd wordt. Maar ook dat ik tot mijn dood toe nog steeds onaf zal zijn.

Reincarnatie

Ik kan dan ook best begrijpen dat sommigen overtuigd zijn van een of andere vorm van reïncarnatie. Een steeds weerkerend leven tot je - laten we zeggen – de volmaaktheid of heelheid bereikt hebt. Ik denk niet dat ik die volmaaktheid of die heelheid bij de dood bereikt zal hebben. Misschien dat heiligen dat kunnen zeggen. Maar dat weet ik niet. Ik ben niet heilig.

Waar ik wel in geloof is dat ik op het moment van de dood in de ontmoeting met God voltooid wordt. Wat ik niet kon bereiken in mijn leven zal me gegeven worden bij de dood. Dan zal God me opnieuw geboren doen worden tot degene die Hij voor ogen had, toen Hij me in het leven riep. Voltooid. Ja, dan. Dan mag ik dit lied zingen:”Neem mij aan zoals ik ben, Zuiver uit wie ik zal zijn. Druk uw zegel op mijn ziel en leef in mij”.

En vooraf? Er kan van alles gebeuren.

Dan maar liever dood

Lang geleden werd ik als pastor bij een oude vrouw geroepen in een van de verzorgingshuizen in Arnhem. Ze lag op bed, want ze wilde niet meer leven. Ze wilde  geen medicijnen meer. Ze wilde dood. Altijd had zij haar leven aangekund vanuit een persoonlijk gebed, met name tot de heilige Gemma Galgani, een godvruchtige vrouw die in 1940 heilig verklaard werd. Ze had een prentje van  haar boven haar bed. Maar nu was het alsof ze tegen een muur bad. Geen greintje troost of bemoediging. Daarom ging ze liever dood, dan om zo nog verder door het leven te moeten gaan.

Ik sprak met haar over hoe ze zich voelde. Over de heilige Gemma, die zo’n slechte gezondheid had als jonge vrouw dat ze niet in het klooster van de Passionistinnen kon intreden. Later kreeg zij desondanks heel veel bovennatuurlijke ervaringen.

Het was geen gemakkelijk gesprek. Luisteren, zoeken naar woorden. Voor haar en voor mij. Soms viel er een stilte. In een van die stiltes keek ik de kamer rond en zag een bijbel liggen, opengeslagen. Ook daar spraken we over. Toen ik goed keek, zag ik hoe bijzonder de plaats was waar de bijbel was opengeslagen. Een van de kleinste boekjes uit de bijbel: Het Hooglied. Een boekje waarin de liefde bezongen wordt, maar ook de verlatenheid van de afwezigheid van de beminde.

De vreugde weervinden

Op de opengeslagen bladzijde las ik:”’s Nachts in mijn slaap zoek ik mijn lief. Ik zoek hem, maar ik vind hem niet. Laat ik opstaan, rondgaan in de stad, laat ik in de straten en op de pleinen, zoeken naar mijn allerliefste. Ik zoek hem, maar ik vind hem niet”.

Ik las de tekst hardop aan haar voor. Verwonderd liet de vrouw mij weten:“Dat is precies wat ik voel”. Die herkenning - voelde ik - raakte haar diep. We spraken daarover nog enige tijd met elkaar. Voorzichtig vroeg ik haar of ze de communie wilde ontvangen. Zo gebeurde. Het was duidelijk zichtbaar dat een grote vrede en vreugde over haar kwam. Ik ben heel stilletjes weggegaan. Ze had haar geliefde teruggevonden.

Later hoorde ik dat ze weer was gaan eten en haar medicijnen weer innam en nog een aantal jaren geleefd heeft. Blijkbaar was ze nog niet klaar voor de dood. Was haar leven nog niet voltooid. Of beter misschien: nog niet tot voltooiing gebracht.

November 2016, Ben Bergen msc

​Jezelf verder spiritueel ontwikkelen?
Join the insiders van
ZanZen Online Academie

Verkeerde keuzes

Drie Vrienden

Over onrust in  je leven, verkeerde keuzes en de smaak naar meer

Een gemiddeld mens identificeert zich al vroeg met zijn lichaam, met wat zijn zintuigen brengen, met wat zijn voorkeur heeft en wat hem tegenstaat. Je zegt dan: Ik ben iemand die…… Zo ontstaat een zelfbeeld met bewuste en ook onbewuste onderdelen. Met dat pakketje doen we het en gaan we bijvoorbeeld mediteren of aan de yoga.

We staan meestal niet zo stil bij wie we zelf zijn. Het leven slokt ons op en als gevraagd wordt naar onze keuzes, halen we het zelfbeeld tevoorschijn, 'Ik ben nu eenmaal iemand die….'. En dan volgt een rationele, zelf bedachte beschrijving om keuzes en oplossingen te rechtvaardigen. Maar welk fundament ligt er onder die keuzes en beslissingen? En hoe is dat van belang voor de meditatie die je doet? Het verhaal van Drie Vrienden, Karin, Jos en Pieter.

De drie vrienden

We zijn rationeel denkende mensen die rationeel oplossingen zoeken voor onze problemen en ongemakken.

  • Karin krijgt bijvoorbeeld  een gevoel meer ruimte nodig te hebben. Dat vertaalt zij dan rationeel naar een huis met uitzicht.
  • Jos wil meer vrijheid. Dat vertaalt hij in een scheiding, hij zegt de kinderen vaarwel, verkoopt alles, koopt een rugzak en gaat de wereld rondfietsen.
  • Ik hoor Pieter zeggen dat hij altijd tijd tekort heeft. Zijn oplossing is een dag minder werken. Een rationele beslissing.

Maar wat gebeurt er na verloop van tijd?

  • Bij Karin: Dat uitzicht is er na een jaar nog steeds, maar geeft geen gevoel van ruimte meer. Integendeel, het blijkt geen oplossing te zijn en haar gevoel van benauwdheid neemt alleen maar toe.
  • Bij Jos: De wereldfietser op weg naar vrijheid voelde zich even verlost, maar komt nu komt overal restricties tegen. Hij voelt zich nog steeds niet echt vrij. En al helemaal niet toen zijn wereldreis ten einde was. Vele ervaringen rijker, maar nog even onvrij.
  • Bij Pieter: Een dag minder werken leek een mooie oplossing om aan werkdruk te ontkomen. Maar die druk verscheen even hard weer door de sociale afspraken, de klusjes en de boodschappen. De tijd vulde zich als vanzelf op.

Geraakt door schoonheid

Toen gebeurde er iets bijzonders. Op een stil moment, midden in dat drukke bestaan worden onze vrienden ineens geraakt door de schoonheid van een schilderij of de subtiliteit van een vlinder. Ze voelen zich overstelpt door een gevoel van geluk. Dat heeft met gezond verstand niet zoveel te doen. En het smaakt naar meer.

Onze drie vrienden gaan op zoek naar de smaak van meer. Ze lezen in de Happinez mooie en veelbelovende verhalen. Vrijheid, ruimte en tijd zijn wat je innerlijk voelt. Het zit van binnen, niet van buiten, lezen ze daar. Je kunt er allerhande cursussen voor doen. Dus dat doen ze dan ook. Te beginnen met Yoga, dat doen alle vrienden en vooral vriendinnen ook al.

De eerste lessen zijn wat onwennig, met oefeningen voor lichaam en geest. Een andere taal ook dan ze gewend zijn. Maar na een paar lessen gaat het lekker voelen, ontspannen en fit tegelijkertijd. En een half jaar verder dienen de eerste gelukservaringen zich aan. Die lijken op dat gevoel bij dat schilderij en die vlinder. Jammer alleen dat dit lekkere gevoel zomaar weer verdwijnt als de zorgen van de dag zich weer aandienen.

Langzamerhand wordt de yogales een gewoonte, opgenomen in de routine van het drukke bestaan. Het blijft lekker om te doen, maar ook niet meer dan dat. En je raakt ook gewend aan je vaste groep en uur, heel comfortabel allemaal.

Van Yoga naar Reiki

Tot één van de vriendinnen een verhaal over haar Reiki-ervaring vertelt. Dat herinnert onze vrienden ineens weer aan het schilderij en de vlinder. Dus op naar Reiki. Daarna de Tarot, de I-Tjing, de Runen, spirituele massage, tantra en meditatie. Maar wat ze ook deden, de onrust bleef, in het lijf, in het hoofd, in het leven. En met al die cursussen leek het of elke geïnvesteerde euro steeds minder meerwaarde bood. Wat dat moest toch ook wel. Het vergeefse zoeken hield op toen de ruimtezoeker ernstig ziek werd, toen de vrijheidszoeker mantelzorger van zijn partner werd en de stresslijder in de bijstand terecht kwam.

Het leek wel of alles wat hen ooit aangereikt was niet had bestaan. Alsof zij alle ervaringen die ze hadden meegemaakt, compleet vergeten waren. Ze hadden minder tijd, ruimte en vrijheid als ooit tevoren. Daar stonden ze verder niet bij stil. Ze deden gewoon wat ze moesten en konden doen. Ze hadden nu alle tijd, alle ruimte en alle vrijheid.

De lens waardoor je kijkt

Het lijkt in dit verhaal alsof de teleurstelling over het effect van de cursussen aan onze drie vrienden zelf te wijten is. Maar is dat terecht?

Ik herinner me een man die chronische pijn had waar geen middel tegen hielp. Aan het einde van een meditatieles over o.a. loslaten, vroeg hij hoe hij in hemelsnaam die pijn kon loslaten. "Je ervan de-identificeren" zou een cru antwoord geweest zijn, hoewel technisch gesproken correct. Hij was een heel rationeel denkende wetenschapper. Mijn antwoord zou daarop moeten aansluiten, want in die rationaliteit was hij thuis en een ander thuis had hij niet.

In spirituele cursussen komen deelnemers van allerlei pluimage. Ze zijn niet alleen verschillend in bewustzijn over hun lichaam, gevoelens en gedachten. Ze hebben hoogst waarschijnlijk ook ieder een eigen en andere kijk op de wereld waarin zij leven, afhankelijk van hun opvoeding, omgeving en behoeften. Zoals de mensen in de foto hieronder.

Studeren in Lerab Ling

Hoewel ieder dezelfde meditatieoefening kan doen, zal ieder evenzeer een andere, eigen interpretatie en betekenis geven aan de ervaring die de meditatie oplevert, overeenkomstig zijn culturele en sociale vorming. De een dankt God, de ander de wetenschap en weer een ander de Guru. Neem als voorbeeld iemand die permanent pijn heeft. Die kan daar schuld en boete in zien, een DNA-mankement of een uitdaging zichzelf te overstijgen, al naargelang de lens waardoor hij naar de wereld en zichzelf kijkt.

De meest mensen zijn zich niet bewust van die lens die hun ervaringen structureert en van waarde en waarheid voorziet. Docenten in spirituele cursussen zijn zich daar meestal ook niet bewust van. Dat kan tot grote misverstanden leiden. Wat kan iemand die zijn lot in handen legt van God begrijpen van iemand die zijn lot als resultaat van eigen handelen ziet? Als docent of coach moet ik beide kunnen geven wat zij nodig hebben in hun ontwikkelingsproces. Het voldoet dan niet om met innerlijke bewustzijnsmethoden deelnemers naar grote mystieke hoogten te voeren die veraf staan van hun dagelijks leven.

Veel problemen en vragen die mensen hebben komen evenzeer voort uit de toenemende complexiteit van onze manier van samenleven als uit de persoonlijke psychologische en spirituele staat van zijn. Als deze twee wegen niet op elkaar aansluiten geeft dat dikwijls een gevoel van vervreemding of op zijn minst een gevoel van twee werelden die niets met elkaar te maken hebben. Daarom is evenzeer ontwikkeling en inzicht nodig in de lens waarmee we naar onze wereld kijken als in de lens waarmee we onze eigen ervaringen beleven.

​Jezelf verder ontwikkelen op jouw spirituele pad? Join the insiders! Registreer je gratis op ZanZen Online Academie.

Het oerwoud dat Boeddhisme heet

ZanZen en het oerwoud Boeddhisme

Een grote ommekeer

Wie voor het eerst lessen volgt van een Tibetaanse leraar, wordt, zoals ik zelf meemaakte, overspoeld met beelden, teksten en begrippen waar je geen touw aan vast kunt knopen. Zo veelkleurig, zo complex, met zoveel nuances, het duurt jaren voordat je daar enig inzicht in krijgt en vooral voordat het werkelijk in je hart en geest gaat leven, een levende werkelijkheid wordt. Mijn leraar toen, lama Sogyal Rinpoche, was nog jong en niet didactisch geschoold. Wij, zijn studenten, kregen alles in één keer op ons bord. Ik heb er jaren over gedaan om in het oerwoud dat Boeddhisme heet samenhang, structuur en proces te ontdekken.

ZanZen met Sogyal Rinpoche

Sogyal Lahkar Rinpoche, Tibetaanse leraar

Er zijn natuurlijk periodes geweest dat ik de moed wilde opgeven. Dat ik het maar een vreemd rariteitenkabinet vond, dat oerwoud dat boeddhisme heet. Maar dan keerde ik weer terug naar de bron, naar het moment dat mijn leven 180 graden omdraaide. Dat gebeurde na een retraite van twee weken in Zuid-Frankrijk, op terugweg naar huis, in een ontmoeting met Lama Gendung. Feit is dat zich na die ontmoeting een reeks gebeurtenissen voltrok, niet bewust gewild, niet gepland, niet bedacht, die mij een ander leven binnen lieten gaan. Ik ben daar oneindig dankbaar voor. Het boeddhisme heeft mij wakker geschud, het houdt mij wakker en het maakt mij gelukkig, gelijkmoedig en naar ik hoop, een vriendelijk mens voor anderen.

Boeddhisme is mijn leerschool

Wij krijgen de gelegenheid om dit leven te leven van onze moeder en van onze vader. Daar kunnen wij dankbaar voor zijn, wat dit leven ons ook brengt. Wij leren om te gaan met dit leven met hulp van vele leraren. Ook hen kunnen we dankbaar zijn, hoe moeilijk, pijnlijk of onwaarschijnlijk hun lessen ook geweest mogen zijn. Tenslotte kunnen we ook onszelf dankbaar zijn dat we dit leven aangenomen hebben, dat we het avontuur zijn aangegaan ons hier tot uitdrukking te brengen, bewustzijn op te doen, ervaringen rijker te worden.

En omdat het ogenschijnlijke oerwoud van het boeddhisme mijn meest waardevolle leerschool is, zet ik nog elke dag een stap in dat oerwoud, als leerling, als gids, als aanwijzer, als sherpa, als metgezel. Moge deze hulp goed zijn in het begin, goed zijn in het midden en goed zijn aan het eind.

​​Jezelf verder spiritueel ontwikkelen?
Join the insiders  van
ZanZen Online Academie

>