* Leergang Meditatie Archieven | ZanZen | Spirituele Academie
All posts in "Leergang Meditatie"

Het oerwoud dat Boeddhisme heet

ZanZen en het oerwoud Boeddhisme

Wie voor het eerst lessen volgt van een Tibetaanse leraar, wordt, zoals ik zelf meemaakte, overspoeld met beelden, teksten en begrippen waar je geen touw aan vast kunt knopen. Zo veelkleurig, zo complex, met zoveel nuances, het duurt jaren voordat je daar enig inzicht in krijgt en vooral voordat het werkelijk in je hart en geest gaat leven, een levende werkelijkheid wordt. Mijn leraar toen, lama Sogyal Rinpoche, was nog jong en niet didactisch geschoold. Wij, zijn studenten, kregen alles in één keer op ons bord. Ik heb er jaren over gedaan om in dat oerwoud dat Boeddhisme heet samenhang, structuur en proces te ontdekken.

ZanZen met Sogyal Rinpoche

Sogyal Lahkar Rinpoche, Tibetaanse leraar

Er zijn natuurlijk periodes geweest dat ik de moed wilde opgeven. Dat ik het maar een vreemd rariteitenkabinet vond, dat oerwoud dat boeddhisme heet. Maar dan keerde ik weer terug naar de bron, naar het moment dat mijn leven 180 graden omdraaide. Dat gebeurde na een retraite van twee weken in Zuid-Frankrijk, op terugweg naar huis, in een ontmoeting met Lama Gendung. Feit is dat zich na die ontmoeting een reeks gebeurtenissen voltrok, niet bewust gewild, niet gepland, niet bedacht, die mij een ander leven binnen lieten gaan. Ik ben daar oneindig dankbaar voor. Het boeddhisme heeft mij wakker geschud, het houdt mij wakker en het maakt mij gelukkig, gelijkmoedig en naar ik hoop, een liefdevol en vriendelijk mens voor anderen.

Boeddhisme is mijn leerschool

Wij krijgen de gelegenheid om dit leven te leven van onze moeder en van onze vader. Daar kunnen wij dankbaar voor zijn, wat dit leven ons ook brengt. Wij leren om te gaan met dit leven met hulp van vele leraren. Ook hen kunnen we dankbaar zijn, hoe moeilijk, pijnlijk of onwaarschijnlijk hun lessen ook geweest mogen zijn. Tenslotte kunnen we ook onszelf dankbaar zijn dat we dit leven aangenomen hebben, dat we het avontuur zijn aangegaan ons hier tot uitdrukking te brengen, bewustzijn op te doen, ervaringen rijker te worden.

En omdat het ogenschijnlijke oerwoud van het boeddhisme mijn meest waardevolle leerschool is, zet ik nog elke dag een stap in dat oerwoud, als leerling, als gids, als aanwijzer, als sherpa, als metgezel. Moge deze hulp goed zijn in het begin, goed zijn in het midden en goed zijn aan het eind.

Is Boeddhisme exotisch?

ZanZen en markthal Rotterdam

Liefdevolle vriendelijkheid.

Is boeddhisme exotisch? Het wordt door veel westerse mensen zo nog wel gezien. In onze streken is het boeddhisme misschien wel het meest bekend geworden door zijne heiligheid de Dalai Lama. Hij is de verpersoonlijking van de liefdevolle vriendelijkheid en vrede waar hij ons volhardend en geduldig steeds weer op wijst.

Zijn charisma bereidt de weg voor veel, dikwijls eveneens charismatische leraren van Tibetaanse oorsprong. Veel mensen maken op die manier kennis met het kleurrijke, warme en vriendelijke boeddhisme uit Tibet, even kleurrijk, warm en vriendelijk als de Tibetanen zelf. Ook veel mensen voelen zich zozeer aangeraakt dat zij zich verdiepen in leer en praktijk, ze worden boeddhist.

Boeddhist worden is niet gemakkelijk. Je wisselt niet zomaar even van religieuze overtuiging zoals je een oude jas voor een nieuwe inruilt. boeddhisme is vreemd aan onze westerse cultuur. Het is doordrenkt van de oosterse levenshouding.  Het kent een lange geschiedenis, evenals het christendom en andere religies, met eigen begrippen, rituelen en overdrachtslijnen. Zoals het christendom zich heeft gedifferentieerd in vele groeperingen, is dat ook bij met het boeddhisme gebeurd. En zoals het christendom zich niet gemakkelijk in haar essentie laat kennen, zo is ook de essentie van het boeddhisme slecht met veel volharding en standvastigheid eigen te maken.

Boeddha als tuinbeeld

Voor veel westerse mensen blijft het boeddhisme exotisch. Zeker het kleurrijke Tibetaanse boeddhisme, soms wat meewarig bekeken als een exotische, maar half begrepen romantiek. Geen wonder dat er door die oppervlakkige kennis veel misverstanden over bestaan, onjuiste denkbeelden tot sentimentele dweperij aan toe. Niettemin werkt er wel iets door. Hing er hier nog geen vijftig jaar geleden in elk huis een kruis, nu zijn de Boeddhabeelden niet aan te slepen. Ze staan in tuinen, op vensterbanken, te koop als sleutelhanger of sieraad. Dat is niet voor niets.

Boeddha in het groen

De Dalai Lama en de Boeddhabeelden zijn krachtige symbolen geworden van ons verlangen naar vrede. Jammer dat het daar dikwijls bij blijft. Alsof vrede vanzelf ontstaan door de toverkracht van zo’n beeld in je tuin. Maar misschien werkt het wel zo, als een onbewuste, archetypische kracht. Misschien worden we zachtjes en bijna onopgemerkt naar een vredige geest geduwd. Dat zou mooi zijn. Want, zoals Tich Nath Khan zegt: “Er zal pas vrede in de wereld zijn als alle mensen vrede in hun hart gevonden hebben. Een belangrijke stap naar die vrede is het ontwikkelen van tederheid én het trainen van je geest.

Tederheid

Tederheid bevat een element van droefheid. Dit is niet de droefheid van zelfmedelijden of van ons misdeeld voelen, maar een natuurlijke staat van volheid. We voelen ons zo vol en rijk, dat we op het punt staan in tranen uit te barsten.  Krijgers ervaren dit droevige, tedere hart. Als we ons niet bedroefd en alleen voelen, kunnen we nooit een krijger zijn. De krijger is sensitief voor wat hij via zijn zintuigen ervaart. Als een kunstenaar heeft hij waardering voor alles wat er zich in zijn wereld afspeelt. Zijn ervaring is vol en zeer levendig. Het geritsel van bladeren en het geluid van regendruppels op zijn jas hoort hij duidelijk. Vlinders die nu en dan om hem heen fladderen zijn soms bijna onverdraaglijk omdat hij zo gevoelig is.Uit: Shambhala, de weg van de krijger, Chögyam Trungpa

>